şifremi unuttum

Şifremi Unuttum

Spor Yaralanmaları ve Önlemler

Sağlıklı yaşam amacıyla spora başlayanların sayısının ülkemizde her geçen gün arttığı gözlemlenmektedir.  Bunda kuşkusuz her yaşta insanın hemen hemen tüm tıp branşlarındaki hekimler tarafından spora yönlendirilmesinin payı büyüktür. Ancak sağlıklı olmak için yapılan spor sağlık getiriyor mu? Ya da getirdiği kadar hatta fazlasını götürüyor mu? Bu sorular elbette spor- sağlık ilişkisini sorgulamamaktadır. Spor yaralanmalarına dikkat çekmek amaçlanmaktadır. Evet, sağlıklı olmak için yapılan spor ardından birçok sağlık sorunlarını da getirebilmektedir. Peki neden böyle olmaktadır? Böyle olmasının önüne nasıl geçilebilir?
 

1- Öncelikle  spor yapmaya karar verdiğimiz zaman sağlık durumumuzun buna elverişli olup olmadığını teyit etmemiz gerekir. Özellikle tempolu veya kontakt ve takım sporları yapacaksak mutlaka yılda bir kez sağlık taramasından geçmeliyiz.


2- Fiziksel özelliklerimize uygun spor dalını seçmeliyiz. Bundan kasıt şudur; kas gücümüzü, eklem hareket açıklığımızı, esnekliğimizi, daha önce geçirmiş olduğumuz yaralanmaları, yaşımızı ve cinsiyetimizi hesaba katmalıyız. Bunlar aynı zamanda dikkate alınmadığında sakatlanmaya sebep olan kişisel faktörler olarak adlandırılabilir.


3- Bu sporu uygun zeminde, uygun malzeme kullanarak, uygun ısınma periyodundan sonra, uygun teknikle, kurallara uyarak yapmalıyız. Bunlar da yine dikkate alınmadığında sakatlanmaya sebep olan dış faktörler olarak adlandırılabilir.


4- Bir yaralanma durumunda uygun şekilde müdahale edilmelidir.

 

Özellikle uygun olmayan zeminlerde, örneğin; engebeli, taşlık bir zeminde koşma, ya da sentetik halı zeminli sahalarda futbol oynama gibi durumlar sıklıkla sakatlanmalara neden olmaktadır. Koşu için kaldırımlarda inip çıkarak trafiğin içine dahil olarak bozuk zeminde koşmak yerine koşu için ayrılmış güzergahlarda hatta pistlerde koşmak daha uygun olacaktır. Aynı şekilde futbol antrenmanını uygun ve rahat ayakkabılarla yapmak, maç için  çim sahaları ve bu sahalara uygun kramponları tercih etmek faydalı olacaktır. Özellikle salon sporlarında zeminin ıslak ve kaygan olmamasına dikkat edilmelidir.
 

Sakatlanmayı önlemenin en önemli yollarından birisi de spor yapmaya veya antrenmana ısınma hareketleri ile başlamaktır. Bu süre 15 dakikadan az olmamalıdır. Antrenman süresinin %20’si kadar olabilir. Isınmaya öcelikle germe egzersizleri ile başlanmalıdır. Ardından düz koşu yapılabilir. Yapılan spora spesifik hareketler de antrenman esnasında yapılmalıdır. Son olarak  düz koşu veya germe egzersizleri ile soğuma yapılmalıdır.Soğuma periyodunda ilgili spora has hareketler de yapılabilir. Soğuma periyodu da en az 10 dk olmalıdır.


Spor yaralanmaları en sık kas zorlanmaları, yırtılmaları, menisküs ve kıkırdak yaralanmalarının eşlik ettiği çapraz bağ yaralanmaları, ayak bileği bağ yaralanmaları, tendon yaralanmaları şeklinde görülür. Bu yaralanmalar ilerleyen yaş, antrenman disiplini ve cinsiyetten etkilenmektedir. Örneğin ön çapraz bağ yırtığı bağın yapısından dolayı kadınlarda daha fazla görülmektedir.


Yapılan spor türüne gore yaralanma bölgeleri değişiklik gösterebilmektedir.


Yürüyüş ve koşu düz zeminlerde yapılmalıdır. Yokuş çıkmak ve inmek özellikle diz kapağı kemiğinde hasara yol açmakdır.


Halı saha maçlarda ayak bileğinde bağ ve Aschill tendon yaralanmaları, dizlerde bağ yaralanması ve menisküs yırtığı şeklinde görülmektedir.


Basketbol ve voleybol oynayanlarda omuz, ayak bileği ve diz yaralanması şeklinde görülür.


Tenis oynayanlarda ise el bileği, dirsek ve ayak bileği özellikle Aschill tendon sorunları sık görülmektedir.

Meydana gelen spor yaralanmaları uygun şekilde müdahale edilip hızlı bir şekilde hastaneye yönlendirilmelidir. İlk olarak akılda çıkarılmaması gereken husus sıcak uygulamanın ve masajın asla yapılmayacağıdır. Sonrasında ise hastanın yaralanan bölgesine kalp hizasının üzerinde olacak şekilde elevasyon yapmak ve yaralanan bölgeye 2 saatte bir 15 dk olacak şekilde soğuk uygulamak olacaktır.Bölgeyi komprese etmek amacıyla elastic bandajla da sarabiliriz.

Sonuç olara yukarıdaki kişisel ve çevresel faktörler dikkate alınarak, uygun spor dalı uygun ısınma programı ile yapıldığı durumda yaşamımıza sağlık katacaktır.


Yrd. Doç Dr. Murat Gül
Ortopedi ve Travmatoloji

KAPAT

Kullanım Koşulları



Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Accusamus aut consequatur corporis deserunt dolorem doloribus esse explicabo facere, labore mollitia perferendis quae qui sapiente sint tempora ullam, veritatis vero voluptas.
Ab fugit maiores similique! Autem beatae cum dolorum ea fuga, iure labore magni natus necessitatibus pariatur perspiciatis, provident reprehenderit tenetur. Aperiam culpa eligendi illo impedit laborum nam sequi veritatis voluptatem.


Animi architecto commodi debitis dolorem doloribus eius, eligendi error est eveniet fuga itaque magni nesciunt, odio optio tempore temporibus tenetur voluptate voluptatem. Amet aut dicta eos, libero pariatur totam vitae!
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Beatae dolorum molestiae officia! Aliquam aspernatur deleniti dignissimos enim expedita iste molestiae odio optio reprehenderit veniam! Incidunt ipsum libero molestias nobis vitae!
Atque debitis doloremque, dolores eum hic incidunt mollitia nam non odio officia reprehenderit tempora vitae voluptatem. A adipisci assumenda ducimus est, et illo, ipsa nostrum porro quaerat quod sint sunt.
Adipisci aperiam assumenda at ea earum eligendi, est exercitationem ipsa modi necessitatibus neque quam quia rem repellendus sapiente tenetur voluptate? Aut consectetur hic ipsam non quia rerum saepe sunt voluptates?


Ab harum illum in nisi quasi quos temporibus ut! Consectetur dolores dolorum, fugiat laboriosam libero maxime modi quaerat quasi! Ab adipisci delectus dolorum eligendi, nisi nobis possimus recusandae similique vitae?
Architecto consequatur laborum recusandae tempora. A accusantium aspernatur atque commodi consectetur consequatur corporis ea enim esse incidunt iste magnam modi natus possimus quis repellat sed sequi sit soluta totam, voluptas.